Benlik şeması nedir?

Benlik şeması, bireyin kendini nasıl tanımladığı ve dış dünyayla olan etkileşimlerini nasıl yönlendirdiği konusunda önemli bir rol oynayan zihinsel bir yapı olarak düşünülmelidir. Bu yapı, bireyin geçmiş deneyimlerinden edindiği bilgilerle şekillenir ve kendilik algısını oluşturur. Farklı boyutlarıyla, benlik şeması, insanların sosyal ilişkilerdeki tutumlarını, tercihlerini ve genel davranışlarını etkileyen karmaşık bir mekanizmadır.

Benlik şeması, zihnin bilgiyi yapılandırma mekanizması olarak kavramlaştırılan ve kişinin kendi benliğine dair bilgiyi organize eden zihinsel bir yapıdır. 

Özellikleri:

İşlevleri:

• Önceki deneyimlere dayanır: Kişinin şimdi ne olduğuna dair anlayış geliştirmesini ve geleceğe ilişkin beklentilerini oluşturur. 
• Çok yönlüdür: İnsanlar kendilerini fiziksel, psikolojik ve sosyal özelliklerle tanımlarlar. Bu özellikler arasında demokrat ya da muhafazakâr olma, içedönük ya da dışa dönük olma gibi nitelikler yer alır. 
• Bireysel farklılık gösterir: Hangi özelliğin benlik kavramı için temel bir öneme sahip olduğu kişiden kişiye değişir. 

• Bilgiyi hatırlamayı kolaylaştırır: Benlikle ilişkili bilgilerin daha iyi hatırlanmasını sağlar (benlik-referansı etkisi). 
• Davranışları etkiler: Olası benlikler aracılığıyla kişinin bugünkü davranışlarını ve seçimlerini yapmada etkili olur.